MİKROFON

 

TANIM :

Sesi elektriksel işaretlere çevirir.

Özellikleri
1.Duyarlılığı yüksek olmalı,
2.Frekans karakteristiği
Konuşma için: 100 Hz.-7000
Müzik için : 30 hz.-15000 Hz. olmalı.
3.Mikrofon direktivitesi, her frekans için aynı olmalı.
Yakın konuşma : Omni mikrofon, 25 cm.den uzak konuşma : Uni mikrofon
4.Harmonik distorsiyon küçük olmalı. (Aşırı yüklenmede zayıflatıcı – Attenatör-kullanılır).
5.Çevre şartlarına uygun seçilmeli. ( Nem.basınç,sıcaklık,mekanik,vb.).
6.Uzun süre arızalanmamaları gerekir.

Proksimite efekti
Bas sesleri yükseltmeye yarar.

PeTe filtresi
P, T, F harflerinin anlaşılabilirliği için yapılmıştır.

Mikrofon Frekans Karakteristiği
1.Düzgünlük (Keskin tepe ve çukurların olmamasıdır). Frekans yanıtsama eğrisinin pürüzlü olması, ses çıkışında distorsiyon ve uğultu (Akustik geri besleme) oluşturur.
2.Düzlük ( Tüm frekanslar boyunca çıkış gerilim genliği aynı düzeyde olmalıdır ).
3.Frekans bant genişliği iyi olmalıdır. Konuşma için: 100 Hz-7000 Hz. müzik için 40 Hz-15000 Hz. yeterli olabilir.

 

 

 

 

 

AÇIKLAMA :

 

MİKROFONLAR

Çıplak ses malzemesinin ilk evresi, elektrik enerjisine dönüştürülmesidir. Bu sesin saptanması için gereklidir. Bir sesin saptanması yani depolanması için, çıplak durumdan elektrik enerjisi durumuna getirmek için mikrofon kullanılır. Mikrofonlar ses titreşimlerini elektriksel işarete çeviren araçlardır. Ses kaynağından çıkan titreşimler hava yolu ile mikrofonun içindeki diyaframa gelir. Bu diyaframdaki tel aracılığı ile elektriksel işarete dönüşür. Burada akustik enerji, ses dalgalarının hareketleri karşılığı olarak diyaframın titreşimi ile elektrik işaretlerine dönüşmektedir. Mikrofonlar genellikle bu enerjinin hangi yoldan değiştiğine ve yönelme karakteristiğine bağlı olarak sınıflandırılır. Mikrofon çeşitleri şöyledir:

1- Yapılarına göre mikrofonlar
a) Dinamik Mikrofon
b) Kondansatör Mikrofon
c) Elektrostatik Kondansatör Mikrofon

Yapılarına göre mikrofon türlerine günümüzde yayıncılıkta kullanılmayan karbonlu (kömürlü) mikrofonlar ile kristal mikrofonlarda eklenebilir. Karbonlu mikrofonlar telefonlarda, kristal mikrofonlar da telsizlerde kullanılmaktadır.

2- Yönelme karekteristiklerine göre mikrofonlar
a) Dairesel – Yönsüz Mikrofon
b) İki Yönlü – Sekizsel Mikrofon
c) Tek Yönlü – Yüreksel Mikrofon
d) Süper – Yüreksel Mikrofon

1- YAPILARINA GÖRE MİKROFONLAR

a) Dinamik (dynamic) Mikrofon:
Şeritli mikrofon tiplerinden olup,manyetik alan içerisinde sesin meydana getirdiği titreşimlerin seride çarpması ile elektriksel işaretlerin meydana gelmesini sağlarlar. Bu mikrofonlar radyo proğramcılığında en yaygın biçimde kullanılan mikrofon türlerindendir. Bu mikrofonların, dinamik hareketli bobinli mikrofon ile şeritli olmak üzere iki türü vardır. Bobinli mikrofonlarda diyaframın arkasında bir de bobinli tel bulunmaktadır. Bobin bir manyetik alan içerisinde asılıdır. Diyafram titreşimi ile bobin de titreşir ve manyetik alan içerisinde endüksiyon akımı elde edilir. Şeritli dinamik mikrofonda ise bobinin yerini şerit almıştır. Şerit manyetik alan içerisinde asılıdır. Gelen sesin şiddeti ile şerit öne arkaya doğru hareket ettiğinde küçük bir voltaj, elektrik enerjisi elde edilir. Şerit mikrofonların içerisine ayrıca bir transformatör yerleştirilmiştir.

b) Kondansatör (condenser) Mikrofon:
Diyafram olarak iki plaka vardır. Ses titreşimleri bu levhalara geldikçe bu levhalar birbirine yakınlaşıp uzaklaşırlar ve böylece değişik titreşimler farklı sesler çıkarır. Mikrofonun içine yerleştirilen ön güç artırıcı (pre-amplifier) yardımı ile zayıf olan sinyaller güçlendirilir. Dinamik mikrofonlar daha az duyarlı, daha ucuzdur. Kondansatör mikrofonlar ise çok duyarlı ve pahalıdır.

c) Elektrostatik (Electret) Kondansator Mikrofon:
Diyafram dışında herhangi bir voltaj kaynağına gereksinim duymayan bir mikrofon türüdür. Bunlar çok duyarlıdır.

2- YÖNELME KARAKTERİSTİKLERİNE GÖRE MİKROFONLAR:

İstenmeyen sesleri önlemek için farklı mikrofon yönelme karakteristikleri ortaya çıkmıştır. Burada mikrofonların duyarlılığı aynı kalmakta, ancak duyarlılık açılarının fonksiyonları değişmektedir. Bu durum ise mikrofonların farklı yönelme karakteristiklerini ortaya çıkartmıştır. Yönelme özelliklerine karakteristiklerine göre mikrofonlar dairesel, iki yönlü, tek yönlü, sekizsel ve tabanca tipi olarak
kümelendirilmektedir. Bu mikrofonların yönelme karakteristikleri farklı olduğu için kullanma yerleri ve işlevleri farklıdır.

a) Dairesel – Yönsüz Mikrofon (Omni-directional Mic.):
Bu tür mikrofon her yönde duyarlıdır. Buna basınçlı mikrofonda denir. Çünkü anında gelen hava basıncına karşı duyarlıdır. Her yönden gelen sese karşı duyarlılığı eşittir. Dairesel mikrofon türleri özellikle yuvarlak masa, özel yarışmalar, konuşma gibi program türlerinde kullanılır. Bu tür mikrofonlarda konuşmacı ya da seslendirmeyi yapanların oturuş ya da duruş biçimleri önemlidir. Seslerin mikrofona eşit olarak gelmesi gerekir.

b) İki yönlü – Sekizsel Mikrofon (Bi-Directional-Pressure Gradient Mic.):
Bu tür mikrofonların iki yönü de çok duyarlıdır. Hava basıncını eğik olarak alırlar. Mikrofonun önü ve arkası sesi aynı anda ve yoğunlukta alır. Etki alanı 8 sayısına benzediğinden bu mikrofonlara sekizsel mikrofonlarda denir. Eksenin 0-180 dereceleri en çok duyarlı buna karşılık 90-270 dereceleri en az duyarlı olan yönleridir. Bu tür mikrofon türü özellikle karşılıklı konuşma sohbet türü programlarda çok kullanılmaktadır.

c) Tek Yönlü – Yüreksel Mikrofon (Uni-Directional-Cardioid Mic.):
Bu tür mikrofonlar tek yönde duyarlıdır. Eksen etrafında 180 derecede duyarlıdır. Yönelme karekteristiği kalbe benzediği için bu mikrofon türleri yüreksel mikrofon alarak adlandırılır. Bu tür mikrofon programların niteliğine bağlı olarak en çok kullanılan mikrofon türleridir.

d) Süper – Yüreksel Mikrofon (Super and Hyper Cardioid Mic.):
Yüreksel mikrofonların daha güçlendirilerek elde edilen mikrofon türüdür. Tek yön çok daha kesin olarak yönlendirilmiştir. İstenmeyen sesler alınmaz. Süper kardioid mikrofonların arka bölgesi normal yüreksel (kardioid) mikrofonlara göre daha duyarlı olmasına karşılık yanlara doğru gidildikçe daha az duyarlılık gösterir. Bu tür mikrofonların 150 ve 210 derecelik alanlardaki duyarlılıkları en alt noktadadır. Süper yüreksel mikrofonların bir başka türü olan hiper (hyper) mikrofondan ise yanlar daha az arka kısım ise super
yüreksel mikrofona göre çok daha duyarlıdır.

e) Tele-tabanca Mikrofon (Ultra Directional-Shot-Gun Mic.):
Bu tür mikrofonlar yüreksel mikrofonun çok fazla sivriltilmiş, tek yönü duyarlaştırılmış türüdür. Uzaktan ses almanın gerektiği yerlerde
kullanılır. Yönlendirildikleri noktada duyarlılıkları yüksektir.