1533 yılında doğan ve 1592 yılında ölen Montaigne (Monteyn), ünlü bir Fransız düşünürüdür. Yazdıkları ile insan bilincinin insanı ve doğayı özgürce tanımasını savunarak Avrupa’nın büyük uyanış sürecine öncülük etmiştir. Sabahattin Eyuboğlu ‘nun nefis Türkçesi ile dilimize kazandırdığı Denemeler adlı yapıtında Montaigne, insanlığa iki ders vermeye çalışmıştır: Doğanın istediği gibi düşün ve yaşa; hiçbir kitabın, hiçbir dogmanın kölesi olma. Batı kültürü, özellikle siyasal alanda, bu iki dersten yeteri kadar beslenmiş ve temel insan haklarının, demokrasi anlayışının çatısını bu düşüncelerin ışığında biçimlemiştir.

Sabahattin Eyuboğlu, çevirisini yaptığı yapıta yazdığı önsözde; ”Batı kültürünün Montaigne’den bugüne kadarki gelişmesi genel olarak bu iki derse sadık kalmıştır. Ancak aşırı ideolojiler az çok bağnazlığa muhtaç oldukları için Montaigne pek işlerine gelmez. Tek taraflılığı küçümseyen bu adamın, halkta kendi doktrinlerine karşı kuşku uyandırmasından çekinirler. Oysa Montaigne’den ders almamış, yani doğa ötesinden ve taassuptan kurtulamamış bir düşünce, körü körüne bir partiye ancak kul olarak hizmet edebilir; yaratıcı, geliştirici güç olarak değil” belirlemesini yaparak günümüz Türkiye’sinde demokrasinin içine düştüğü açmazın eksenini çok açık olarak ortaya koymuştur (Montaigne, Denemeler, Cem Yayınevi, 1999, s. 7-8).

Montaigne’nin düşünceleri kişinin düşünme özgürlüğüne çekilen duvarları yıkmasına, kişinin özeleştiri yolu ile kendini aşmasına katkıda bulunacak niteliktedir. Kendini eleştiren, düşünceye sınır tanımayan kişi, sorgulamasını öğrenecek ve giderek doğruya ulaşacaktır.

Bir toplumun insan haklarına saygılı, özgür düşünebildiği bir evreye ulaşabilmesinde siyasal yapının önemi açıktır. Siyasal yapıyı biçimlendirecek olan bireylerin konumu çok önemlidir. Eğer bireyler kendi varlığının bilincine varmış, kendini tanımışsa ve sorgulayan insan olmuşsa oluşturduğu siyasal yapının aydınlanmanın yolunu açması, yeni düşüncelerin filizlenmesine katkıda bulunması kaçınılmazdır. Kendini yenilemeyen, geldiği yer ile yetinip kendini aşma çabası göstermeyen, sorgulamayı öğrenmeyen ya da buna yüreği elvermeyen kişilerin ağırlıklı olduğu toplumlarda ise yozlaşma kaçınılmazdır.

Çok iyi bilinmediği içinde bu sorun bazen kişinin kendisine ve bazen de çevresine zarar vermesine yol açabilir. Bu nedenle iyi tanınmalı ve tedavisi ihmal edilmemelidir. Genel özelliği hastanın günlük işlevselliğinde belirgin bozulmaya sebep olan ve hastanın muhakeme yetisini bozan inatçı biçimde yükselmiş, kabarmış  veya aşırı uyarılmışlık hali ile giden bir duygudurum bozukluğudur. Bu aşırı uyarılmış ve taşkın halin en az bir hafta sürmesi bu hastalığın tanısını koymak için gereklidir. Ancak bazen mizaç o kadar yükselmiş olur ki 1-2 günlük bir süre bile hastalığın tanısını koymak için yeterli olabilir.

Bu duygudurum bozukluğu sırasında aşağıdakilerden en az 3 ünün varlığı gereklidir. 
1-Kendine güvende abartılı ve aşırı bir artma olması. En güçlü benim benim her şeye gücüm yeter. (Bazen peygamber yada tanrı olduğunu bile iddia edenler olabilir.)
2-Uyku gereksiniminde azalma ( Mesela sadece 2-3 saatlik bir uyku ile günlerce idare etme ve dinlenmiş hissetme halinin varlığı)
3-Her zamankinden daha konuşkan olma yada etrafındakileri konuşmaya tutma hali.
4-Fikirle öylesine hızlı değişir ki zihnindeki u uçuşmayı konuşma hızı yakalayamaz ve daldan dala atlama olur.
5-Dikkatte aşırı bir dağınıklık olur ve basit ayrıntılar bile dikkatini dağıtabilir.
6-Motor faaliyetlerde aşırı bir artma vardır. Yaptığı işin amacına yönelik davranışlar ve hareketler artar.
7-Kötü sonuç verme ihtimali, yüksek zevk veren etkinliklere aşırı katılma (sonucunu hesap etmeden ani kararlar verip uygulamaya koyma gibi) .Aşırı para harcama ve aptalca yatırımlar yapma(imkanlarına kıyasla ileride maddi sıkıntı oluşturacak boyutlarda harcama yapma),düzensizce cinsel ilişkilerde bulunma .

Bu rahatsızlık uzun süre psikiyatrik tedavi gerektiren ve tekrarlama ihtimali olan bir rahatsızlıktır. Ve zaman zaman depresyonla seyreden dönmeler de görülebilir. İlaç tedavisine iyi  cevap veren  bir rahatsızlıktır.

2.Murad, Osmanlı Padişahlarının altıncısı. Babası Çelebi Mehmet annesi Emine Hatundur. Doğduğu Amasya’da 1410 yılına kadar kalan şehzade Murat babasıyla birlikte Bursa’ya 1413′te de Edirne’ye gitti. 1416′da Amasya valiliğine atandı. Bu görevdeyken Börklüce Mustafa isyanını bastırmak için Manisa (saruhan) ve İzmir bölegelerine gitme emrini aldı. Amasya ve Sivas kuvvetlerinin başına geçerek bu isyanı bastırdı.

1420 yılında Samsun’u İsfendiyaroğulları beyliğinden alarak Osmanlı imparatorluğuna kattı. Bu başarılarından sonra babası tarafından Bursa’ya çağrılan şehzade Murat Bursa’ya ulaşana kadar babası ölmüş, fakat ölümü Murat’ın gelmesini bekleyen devlet yöneticilerince gizli tutulmuştur. Bursa’ya varan şehzade 25 Haziran 1421 tarihinde tahta çıkmıştır.

Murat II. tahata çıktığında bir yandan amcası Mustafa Çelebi (Düzmece Mustafa) nin ve kardeşi Mustafa’nın taht iddialarına dayanan ayaklanmaları,bir yanadfan da Germiyan,Menteşe,İsfendiyaroğulları gibi Anadolu Beyliklerinin başkaldırmalarıyla uğraşmak zorunda kaldı.

Mustafa Çelebi ile yapılan savaş yeni padişahın zaferi ve Mustafa Çelebi’nin yakalanıp Edirne’de idamıyla sonuçlandı. (1422) Aynı yıl Bizans üzerine yürüyüp bu ülkeyi elli günden fazla kuşatma altında tutan Murat II.kardeşi Mustafa’nın ayaklanmasıyla karşılaşınca kuşatmayı kaldırmak zorunda kaldı.

Mustafa Karaman ve Germiyanoğullarından aldığı kuvvetlerle İznik’i almıştı. İki taraf arasında yapılan çarpışmalar sonucunda Mustafa yenilip idam edildi.(1423) Anadolu’daki Türk beyliklerini yeniden Osmanlı’ya katan Murat, 1430 yılında Selanik’i Venediklilerden aldı. 1438 de Macaristan ve Eflak’a girdi. 1439′da Sırbistan’ı istila ederek Semendire’^yi aldı. 1440 yılında Belgrad’ı kuşattıysada altı ay süren kuşatma sonuçsuz kaldı. 1443 yılında Osmanlı ülkesine saldıran Haçlı ordusunu Zlatica geçidinde durdurdu.

1444 yılında Macaristan’la bir barış antlaşması yaptıktan sonra oğlu II.Mehmet lehine tahttan çekildi. Murat’ın tahttan çekildiğini haber alan Haçlılar yeniden harekete geçerek büyük bir orduyla saldırıya geçtiler. Durumun kötüye gideceğini anlayan devlet yöneticileri eski padişahı tekrar göreve çağırdılar. Edirne’ye giden Murat yeniden ordunun başına geçerek 10 Aralık 1444′de Varna Meydan Savaşında Haçlı ordularını yenilgiye uğrattı.

Bu savaşta ölenler arasında Macaristan ve Lehistan kralı Ladislas’da vardı. Bu zafer Osmanlı egemenliğinin Balkanlarda yerleşmesini sağladı. Bundan sonra devlet yöneticilerinin ısrarı üzerine oğlu II. Mehmet’in de tahttan feragatı ile Murat yeniden tahta çıktı. 1448 yazında II.Kosova Meydan Savaşında Haçlıları bir kez daha yenilgiye uğrattı. 48 yaşında Edirne’de öldü. Bursa’ya gömüldü.

Hakkari’de Sınır Ticareti, Bakanlar Kurulunun 10.03.2000 tarih ve 364 sayılı Kararı ve Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın verdiği kotalar doğrultusunda Esendere Sınır Kapısı’ndan gerçekleştirilmektedir. Ancak kotalar nedeniyle ticaret sınırlı bir şekilde yapılmaktadır. Sınır Ticareti ve Açık Pazar faaliyetlerinin genişletilmesi, hem bölgede kaçakçılığı önleyecek hem de ekonomiyi canlandıracaktır. İran’dan motorin, taze meyve – sebze çeşitleri, kuru üzüm, hurma ve bakliyat çeşitleri ithal edilirken, oto yedek parçaları, çeşitli makine aksamı, elektrikli ev aletleri, iplik, tekstil ürünleri, cam eşya, profil demir, bakır çubuk, boya, kağıt ve bilgisayar malzemeleri ihraç edilmektedir.

Son yıllarda ihracat neredeyse durma noktasına gelirken, ithalatta da azalma gözlenmektedir.

Hakkari’deki Çukurca Üzümlü ve Derecik’teki Irak Sınır Kapılarında ise açıldığından bu yana herhangi bir faaliyet yoktur.

• Hakkari’de sınır ticareti geliştirilmeli ve işler hale getirilmelidir.
  

Hakkari’de Ticaret ve Sanayi Odasına kayıtlı 1.218 tüccar, Esnaf ve Sanatkarlar Odası Birliği’ne kayıtlı 3.503 esnaf ve sanatkar bulunmaktadır. Kentin ekonomisi ağırlıklı olarak kentteki asker, polis, öğretmen ve sağlık personeli gibi kamu çalışanlarının maaşları üzerinde dönmektedir.

Maliye Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğü verilerine göre, Hakkari’de vergi tahsilatı % 90′lar seviyesindedir.

Şimdiye kadar teşviklerden de yararlanamayan Hakkari’nin, diğer kalkınmada öncelikli illerle rekabet şansı da yoktur.

• Hakkari’nin ekonomik deprem yaşamaması için yatırımı özendirici ilave önlemler alınmalıdır.
  

GÖZ KÜRESİ

GÖZ ÜN YARDIMCI ORGANLARI

Olmak üzere iki ana başlık altında incelenir.

1. Gözün Küresinin Yapısı
   

Göz küresini,orbita içinde yer alan yaklaşık 2,5 cm çapında 10 gr ağırlığında yuvarlak bir bio kamera şeklinde tanımlıya biliriz.İç boşluğu üç odacığa ayrılmış olan göz küresi üç tabakalı bir duvar yapısına sahiptir.

Göz Küresi Duvarı Dıştan İçe Doğru

Sert Tabaka (sklera)

Damar Tabaka (piğment tabakası)

Retina: ( ağ tabaka)

Üç tabakadan yapılmıştır.

1. Sklera:
   

   Destek tabaka olarakda adlandırılan skelera kalın fibröz ağ dokusuna yapılmışltır .
   

   Ğöz küresi şeklinin korunmasını sağlayan fibröz tabaka göz kaslarının yeri olarakda görev yapar
   

    

        Bu tabakanın ön kısmı bir çıkıntı yaprarkn konea yı oluşturur.kornea ışığın göze girmesini ve taplanması sağlar kornea gece aktif olan haysvanlarada zayıf ve ışığın daha iyi toplanabilmesi için daha büyük yapıda bulunur.bu yapı normal olarak hücreler arasında akan lenf sıvısıyla beslenir.fakat hastalı anında kan damarları kenardan ortaya doğru uzanarak beslenmeyi sağlar.

1. Damar Tabakası
   

Kan damarları ve piğmentlerce zengin bir tabakadır koyu piğment içerği nedeniyle koyu kahve renginde olup kendine ulaşan ışınlara yansıtmayıp absorbe (esmer ) ederek görüntünün bozulmasını önler .Damarlar ise Retinanın beslenmesi sağlar.Bu yapıda kormus ciliare (kirpikli düz kaslar kirpikli cisim ) iris ve göz bebeği bulunur .

İnsanlar,neden sonuç ilişkisini yorumlayacak düzeye geldiklerinde,ilk bilimsel düşünceye;doğan çocuğun ana ve babasına benzediğini söylediklerinde de,katılım üzerindeki ilk gözlemlere sahip olmuşlardır. Çocukların akrabalarına benzemesinin basit birrastlantıile açıklanamayacağı ta o zamanlar sezinlenmiştir.

Zararlı özelliklerin güçlenmemesi için çok eski çağlarda yakın akrabalar arasında

evlenmeler (ana,baba,kardeş,teyze,hala,dayı,bazen kuzenler) yasaklanmıştı. Daha

sonra evcilleştirilen hayvanların ekonomik özellikleri seçme suretiyle kuvvetlen-

miştir.Hatta köpeklerin ıslahı çok eski çağlarda başlamıştıEski bir Babil yazıtı(ki-

tabesi)beş döllük (generasyonluk)bir at secerisinde yele bir başın nasıl değiştiğini

göstermektedir.O zamanlar dahi ekilen tohumlarınen iyi bitkilerden seçilmesine özen göstermiştirHatta yapay tozlaşmanın getirdiği yararlar öğrenilmişti. Mısırlılar hurmadaki polenlerin oluşma ve tozlaşma tarihlerini not etmişlerdi. Eski Çinliler,daha iyi pirinç ırkları elde etmek için kontrollü tozlaşmalar yapmışlardır

. Fakat katılımının bilimsel açıklamasına ancak yüzyılımızın başlangıcın-

da adım atılmıştır.Biz,yüzyılımıza gelinceye kadar bu konuda yapılan araştırma

ve kurguları kısaca gözden geçirelim.

Katılım üzerindeki ilk kurgular ve varsayımlar ve Yunan filozoflarından

gelmiştir.İleri sürdükleri fikirleri bugünkü bilgilerimizin ışığa altında görünmesine karşın,katılımın gizli güçlerin değil de,belirli mekanik düzeneklerin etkisi altında

yürütüldüğünü ileri süren ilk fikirler olduğu için tarihsel önemi vardir.

Pitagor(pytagoras):İSA`dan önce 500 yıllarında yaşamıştır .Çocukların

babalarına benzemelerine şöyle açıklamıştır . Eşeysel çiftlenme sırasında vücudun

değişik bölgelerinden süzülerek gelen ıslak bir buhar ,eşeysel organlarda yoğunla-

şaraktohumu meydana getirir ve buradan da dişinin eşeysel organlarına iletilir. Bu

yoğunlaşmış buhar,vücudun tüm parçalarını yeniden meydana getirme özelliğinde

dir.embiriyo içerisinde bu kısımlar yeniden meydana getirilir.Anaya benzerliği ise

ana vücudu içerisinde gelişmesine bağlanmıştı.

Bazı dağlar aralıksız sıralar biçiminde uzanır. Bunlara da sıradağ adı verilir. Kuzey Anadolu Dağlarıyla Toros Dağları sıradağlara örnektir.

Sıradağların bulunduğu yerlerde kıyı ile iç kesimler arasındaki ulaşım güçlükle sağlanır. Sıradağlar üzerinde ulaşıma olanak sağlayan alçak yerlere geçit (boğaz) denir. Örnek olarak Doğu Karadeniz Dağları üzerindeki Kalkanlı Geçidi’ni, Toros Dağları üzerinde Gülek Boğazı’nı gösterebiliriz.

OVA
Çevresine göre alçakta kalmış, alüvyonlarla örtülü geniş düzlüklere ova denir. Ovalar genellikle verimli topraklardan oluşur. Ovalardaki akarsular derine gömülmeden akar. Türkiye’nin ovaları; kıyı ovaları ve iç ovalar olmak üzere iki grupta toplanabilir. Deniz kıyılarında oluşmuş ve yükseltisi az olan ovalar kıyı ovalarıdır. Ülkemizde pek çok kıyı ovası vardır. Çukurova, Bafra ve Çarşamba ovaları bunlardan bazılarıdır. Yurdumuzun iç kesimlerinde bulunan ovalar iç ovalardır. Muş, Erzurum ve Kayseri ovalarını iç ovalara örnek gösterebiliriz. Bunlar deniz seviyesinden oldukça yüksektir.

PLATO
Çevresine göre yüksekte bulunan ve akarsular tarafından derince yarılmış düzlüklere plato denir. Buralarda akarsular dar ve uzun çukurluklar oluşturur. Yurdumuzda birçok plato vardır. Haymana, Obruk, Bozok, Cihanbeyli, Gazi Antep ve Şanlı Urfa platoları bunlardan bazılarıdır.

Ülkemizdeki platoların bir kısmı ekim dikime elverişlidir. Ekim dikime elverişli olmayan ve yayla olarak adlandırılan platolar geçici yerleşim alanlarıdır. İnsanlar, yaz aylarında hayvan otlatmak ya da dinlenmek amacıyla yaylalara giderler. Ülkemizde, Toros Dağları ve Doğu Karadeniz Dağları üzerinde çok sayıda yayla vardır.

Akarsuların içinden aktığı uzun, kıvrımlı oluklara vadi denir. Vadiler, akarsuların aşındırmasıyla oluşur. Kızılırmak Vadisi, Fırat Vadisi gibi.

Dilimizde büyük ünlü uyumu kuralına uymayan birkaç kelime vardır: anne, dahi, elma, hangi, hani, inanmak, kardeş, şişman.

Büyük ünlü uyumu alıntı kelimeler için söz konusu değildir: ahenk, badem, ceylân, çapari, çiroz, dükkân, fidan, gazete, hamsi, kestane, kiraz, kitap, liman, limon, maden, manifatura, metal, meydan, mikrop, minare, model, nişan, nişasta, pehlivan, rüzgâr, selâm, terazi, tercüman, tezgâh, tiyatro, valiz, vida, viraj, yadigâr, ziyafet, ziyaret. Ancak bazı alıntı sözler büyük ünlü uyumuna uydurulmuştur: duvar
(< di:va:r), kalıp (< ka:lib), pırlanta (< brillante), surat (< su:ret).

Dilimizdeki -daş (-taş), -gil, -ken, -ki, -leyin, -(ı, i, u, ü)mtırak, -(ı, i, u, ü)yor ekleri de bu kurala uymaz: gönüldaş, meslektaş; dayımgil, baklagiller; çalışırken, durmazken; akşamki, yarınki; akşamleyin, sabahleyin; ekşimtırak, yeşilimtırak; geliyor, gülüyor, içiyor, örüyor.

Büyük ünlü uyumuna girmeyen kelimelerde ekler, kalınlık incelik bakımından son hecenin ünlüsüne uyar: adalet-sizlik, anne-si, elma-lı, harita-cılık, hangi-si, içiyor-lar, kardeş-lik, kare-li, kitap-lardan, metod-umuz, meslektaş-ımız, şişman-lık, tarih-çilerimiz, veriyor-du.

Ancak, bazı alıntı kelimelerde ünlüsü kalın olan son heceden sonra ince ünlülü ekler getirilir: alkol / alkolü, emlâk / emlâkçilik, hakikat / hakikati, helâk / helâkimiz, kabul / kabulü, saat / saate, sadakat / sadakatten. Bu örneklerde ekin ince olmasının sebebi, kelimelerin sonundaki ünsüzlerin incelik özelliği taşımasıdır.

Önemli açıklama :
Fiil köklerinden türeyen isimler ve sıfatlar büyük ünlü uyumu kuralına uyar; bilgin, çalışkan, gelen, dövdürdü, bilim…. Konu ile ilgili örnek soru:

Aşağıda belirtilen ifadelerden hangisi “büyük ünlü uyumu” kuralına uyar?

a) Türkçeye yabancı dillerden geçen bütün kelimeler

b) Birden çok kelimeden oluşan birleşik kelimelerin tamamı

c) Fiil köklerinden türeyen isimler ve sıfatlar.

d) “-yor, -ken, -ki” eklerinden birini alan her kelime

Çözüm :

Yabancı dillerden geçen bazı kelimeler büyük ünlü uyumu kuralına uyabilir; ama çoğunluk uymaz. Örneğin; televizyon uymaz ama radyo uyar. Birleşik kelimeler ve -yor, -ken, -ki ekleri de böyledir. Birtakım uymaz ama aslanağzı uyar. Geliyor, koşarken, çarşıdaki, sözleri uymaz ama koşuyor, severken evdeki sözleri uyar. Fiil köklerinden türeyen isimler ve sıfatlar büyük ünlü uyumu kuralına uyar; bilgin, çalışkan, gelen, dövdürdü, bilim….